Stem – de stem is een verschijnsel dat ontstaat door trillingen die door de stembanden worden opgewekt. Een stem bestaat uit klanken met een bepaalde frequentie. Het menselijk lichaam is zo gebouwd dat de stemplooien samen met de mond, de tong of de tanden klanken met een zeer groot bereik kunnen voortbrengen. Daardoor kunnen we in het dagelijks leven de toon, de hoogte en de klankkleur van onze stem variëren. Bij de stem zijn de klankkleur en het bereik een individueel kenmerk van ieder mens en kunnen ze sterk verschillen.
De menselijke stem ontstaat in de stemplooien. Vrouwen en mannen hebben stembanden van verschillende lengte, die boven de luchtpijp liggen, waardoor ze klanken met een andere klankkleur kunnen voortbrengen. Geluid ontstaat doordat de stembanden zich vernauwen, waarbij de doorstromende lucht gaat trillen en zo geluid voortbrengt. De hoogte en de luidheid ervan hangen af van de spanning van de stemplooien en de snelheid waarmee de lucht door de gevormde spleet stroomt.
Er worden veel soorten stemmen onderscheiden, die bij vrouwen en mannen verschillen.
Vrouwenstemmen zijn:
- sopraan (coloratuur, lyrisch, spinto, dramatisch);
- mezzosopraan (coloratuur, lyrisch, dramatisch);
- alt;
- contra-alt.
Mannenstemmen zijn:
- countertenor;
- tenor (lyrisch, dramatisch);
- bariton (lyrisch, dramatisch, basbariton)
- bas (basso profondo, basso buffo).
